Kos Med na facebooku

Dermatoskopowe badanie znamion (pieprzyków)

Podstawowe informacje o znamionach

Znamiona melanocytowe (nazwa pochodzi od melanocytu, tj. komórki produkującej barwnik skóry – melaninę) dzielą się na naskórkowe i skórne. Do grupy pierwszej należą tzw. znamiona płaskie i plamy soczewicowate, przy czym:

znamiona płaskie znajdują się na poziomie skóry, są odgraniczone od otoczenia, nie powodują żadnych dolegliwości, jednocześnie powiększając się wraz z rozwojem człowieka. W przypadku przewlekłego drażnienia mogą być punktem wyjścia złośliwego nowotworu skóry – czerniaka. Zdarza się to jednak rzadko.

Bardzo niebezpieczne są tzw. złośliwe plamy soczewicowate, będące często punktem wyjścia czerniaka. Są one ciemne i na ogół nieregularnie zabarwione, niekiedy nieco uwypuklone. Występują na twarzy, częściej u kobiet i u osób w starszym wieku. Rozwijają się wolno, a w razie ich przekształcenia się w czerniaka przebieg choroby jest stosunkowo łagodny.

Kolejną grupą są tzw. znamiona błękitne, należące do skórnych znamion melanocytowych. Komórki barwnikowe są tu umiejscowione dość głęboko w skórze, zwykle na twarzy i koń-czynach. Znamiona przybierają barwę od jasnoniebieskiej do czarnej. Należą do tzw. bezpiecznych znamion, tzn. rzadko są punktem wyjścia czerniaków.

Znamiona melanocytowe nazywane są również łagodnymi nowotworami melanocytowymi, gdyż z reguły większość z nich ma charakter łagodny i nigdy nie złośliwiej. Niemniej jednak na podłożu tych zmian powstaje ok. 30% czerniaków złośliwych, stanowiącego jeden z naj-groźniejszych nowotworów skóry dzisiejszych czasów.

Zespół znamion dysplastycznych występuje często rodzinnie. Zespół ten wiąże się z dużym ryzykiem rozwoju czerniaków złośliwych ma więc bardzo duże znaczenie praktyczne ze względu na profilaktykę czerniaka .

Znamiona dysplastyczne mają następujące cechy:

  • występują u kilku lub wielu członków rodziny
  • są na ogół liczne
  • są większe niż zwykłe znamiona (5-15mm)
  • mają nieregularne obrysy i niejednolite zabarwienie
  • są płaskie lub nierównomiernie wyniosłe
  • w części środkowej(kształt sadzonego jaja) lub też o powierzchni wybrukowanej
  • przechodzą bez ostrej granicy do skóry otaczającej

Czynniki zwiększające ryzyko powstania i szybkiego rozwoju czerniaka skóry to:

  • nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe, prowadząca do oparzenia (jest szczególnie szkodliwa w wieku dziecięcym i młodości),
  • długie przebywanie na słońcu, szczególnie w godzinach 10.00 – 14.00,
  • rekreacyjna, sporadyczna ekspozycja na słońce – przede wszystkim dotyczy osób na co dzień spędzających czas w pomieszczeniach, a co z tego wynika korzystających z kąpieli słonecznych tylko podczas wakacji,
  • brak ochrony przeciwsłonecznej lub jej niewłaściwe stosowanie,
  • częste korzystanie z lamp kwarcowych i solarium,
  • jasna karnacja (włosy blond lub rude, niebieskie oczy), zwłaszcza przy przewlekłej ekspozycji na promieniowanie słoneczne,
  • zespół znamion dysplastycznych,
  • duża liczba znamion barwnikowych,
  • wcześniej stwierdzony czerniak u danego pacjenta,
  • przypadki zachorowań na czerniaka złośliwego u członków rodziny,
  • obniżona odporność organizmu (w przebiegu choroby lub po niektórych lekach),
  • stałe drażnienie i urazy znamion barwnikowych.

Dermatoskopia

W ciągu całego życia nasz skóra narażona jest na działanie szkodliwych czynników. Jednym z najbardziej niebezpiecznych i szkodliwych jest działanie promieniowania słonecznego.
Obserwujemy pojawienie się nowych zmian: „pieprzyków”, znamion, przebarwień. Część z tych zmian może w przyszłości przekształcić się w zmiany złośliwe w tym w bardzo groźnego czerniaka. Jeśli jednak nawet ten nowotwór zostanie rozpoznany wystarczająco wcześniej, jest on całkowicie wyleczalny. Dlatego wszystkie towarzystwa dermatologiczne i onkologiczne na całym świecie apelują o badanie dermatoskopowe znamion. Tylko to badanie (poza badaniem histopatologicznym usuniętej zmiany) może w dużym stopniu przybliżyć diagnozę, a także wyselekcjonować osoby, u których występują znamiona atypowe (tzn. znacznie częściej transformujące w czerniaka). Takie osoby powinny poddawać się regularnie (tzn 1-2 razy w roku) badaniu dermatoskopowym.

Pamiętaj !!! Każdy czerniak miał kiedyś 1mm.


Na czym polega badanie dermatoskopowe?

Jest to badanie mikroskopowe powierzchni skóry umożliwiające obserwację w powiększeniu i ocenę struktur barwnikowych na poziomie naskórka i górnych warstw skóry właściwej. Zmiany obserwuje się w powiększeniu w świetle odbitym z zastosowaniem olejku immersyjnego zwiększającego przejrzystość skóry i zmniejszającego odbicia światła zakłócające obraz. Badanie dermatoskopowe ma ocenić czy badana struktura jest zmianą barwnikową (melanocytową), a jeśli tak, to czy jest łagodna, podejrzana, czy złośliwa.

znamiona

Badanie jest całkowicie nieinwazyjne i można je wykonać w naszym gabinecie.

Badaniu temu powinny się poddawać regularnie (tzn raz na pół roku) osoby z grupy podwyższonego ryzyka rozwoju czerniaka skóry:

  • osoby z licznymi znamionami barwnikowymi o różnych kształtach, różnej wielkości i zabarwieniu,
  • osoby o jasnej karnacji – jasne skóra, włosy, oczy, mające liczne piegi i bardzo trudno opalające się, ze skłonnością do oparzeń słonecznych,
  • osoby, w których rodzinie wystąpiło zachorowanie na czerniaka skóry,
  • osoby często poddające się naświetlaniom słonecznym (także w solariach), nie stosujące kremów z filtrami słonecznymi, mające w przeszłości oparzenia słoneczne.

Następujące cechy zmiany barwnikowe powinny budzić niepokój i zmiany takie powinny zostać zbadane dermatoskopią:

  • nieregularność brzegów,
  • kilka kolorów,
  • zmiana szybko rosnąca,
  • łuszczenie się, krwawienie, swędzenie,
  • zmiana duża.

Dermatoskopia cyfrowa- możliwość archiwizacji zdjęć.

Modyfikacja badania dermatoskopowego , które daje możliwość sfotografowania zmiany i zarchiwizowania. (uzyskany obraz wprowadzany jest do pamięci komputera). Dzięki temu istnieje możliwość:

  • analizy znamion
  • długoterminowej obserwacji znamion z możliwością ich  porównania podczas kolejnych kontroli
  • sfotografowania skóry ze znamionami i identyfikację każdego znamienia .

Fakty i Mity na temat stosowanie kremów z filtrem.

Stosowanie kremów z filtrem u dzieci zmniejsza liczbę znamion melanocytowych . Najlepszy okres do wykonania badania dermatoskopowego to od 1 do 3 miesięcy od opalania. Fakt.

Posmarowanie jeden raz dziennie kremem z filtrem (nawet 50+ zabezpiecza skórę na cały dzień.  Mit.

Wg obecnych badań niedostateczna wiedza na temat stosowania kremów z filtrem może zwiększyć ryzyko zachorowania na czerniaka ze względu na stosowanie zbyt niskiego filtra , dłuższego przebywania na słońcu co niesie za sobą ryzyko poparzeń słonecznych ( czynnik ryzyka dla czerniaka).Fakt.

Stosowanie kremów z filtrem zmniejsza ryzyko zachorowań na inne nowotwory skóry. Fakt.

Stosowanie kremów z filtrem ma wpływ na obniżenie poziomu witaminy D3. Mit.

U osób przebywających ciągle w cieniu i noszących długie ubrania stwierdzono dwukrotnie mniejsze stężenie wit.D w skórze. Fakt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dermatoskopia. Postępy w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu czerniaków. Certyfikat




Anna Kostrzewa - ZnanyLekarz.pl Anna Kostrzewa - ZnanyLekarz.pl